İçiçe Ayrılıkların Edebiyatları: Vizyenos, Seyfettin, Armen

Ders ayrıntıları için tıklayınız.

Dersler: Çarşamba günleri 20:00-22:00, 11 Ekim 2017–31 Ocak 2018, İlk ders: Çarşamba 11 Ekim 2017

Geçen yüzyılın başında, Osmanlı cemaatleri arasındaki yakından tanışıklık, ortak veya birbirini tamamlayan bakış açıları ve alışıklıktan başlayıp şevkate uzanan karşılıklı anlayış üretmiştir, ötekiliğin korunduğu halde.  Günümüzde kaybolmuş olan bu bilinç, edebiyata, özellikle hikaye ve kısa roman (novella) türüne yansımıştır.  Bu kaynakları kullanarak, yerel bilincimizi genişletebiliriz ve bize çok yakın edebi eserlerin tadına varabiliriz.

Yunan yazarı Georgios Vizyenos, kendi tanımlayıcı kültürünü devam ettirirken, Balkanlarda Türk gerçeği üzerinde durmuş, bunun hem zorlayıcı yönünü hem sevgiye uzanan aşinalığını işlemiştir. Yapıtlarında Yunan ve Türk aileleri birbirlerini aynalayabilir (“Kardeşimi Kim Öldürdü”); ana kişi sempati odağı bir Türk olabilir (“Moskof Selim”).  Alexandros Papadiamantis de ortak temaları ve tanışıklığı hikayelerinde sergiler.  Ömer Seyfettin aynı yöre için yazmış, Türk açısından Yunan kültürü üzerinde de durmuştur.  Necati Cumalı, içiçe ayrı cemaatleri, kendi içinden benimsemiş bir duyarlılık ve ayrıntıyla yazmıştır.  Yazarların temaları ve bakış açıları arasında, Batı Avrupa’ya karşı tavırları dahil olmak üzere, paralellik çarpıcıdır.  Binin üstünde kilometre ötede, Kafkaslarda Gümrü’de, Mıgırdiç Armen, Ermeni ve Türk toplumları arasındaki aşinalığı aksettirmiştir.   “Hegnar Çeşmesinde” ki duygusallığı ve yazgıyı, içimizden tanıdığımızı hemen hissederiz.  Benjamin Braude ve Bernard Lewis editörlüğünde “Osmanlı İmparatorluğunda Hiristiyanlar ve Yahudiler”  kitabındaki çalışmalar derse kuramsal destek sağlıyacaktır.  Meropi Anastassiadou (“Tanzimat Çağında bir Osmanlı Şehri: Selanik”) ve Maria Todorova (“Balkanları Tahayyül Etmek”) birer Yunan ve Bulgar toplum bilimcisinin, kültürlerarası zengin bilgi birikimlerini ve ayrıntılı analizlerini vermektedirler. “Selanik Hayaletler Şehri”nde Mark Mazower içiçe ayrılıkların ve sonunda ayrılmaların derin ve kesin tarihçesini ve analizini vermiştir.

The Greek writer Georgios Vizyenos, while representing his own defining culture, has dwelled on the Turkish reality in the Balkans, developing both on its forcing nature and on a familiarity that breeds affection.  In his works, Greek and Turkish families may mirror each other (“Who Was My Brother’s Killer”); the main character can be a Turk who receives the full empathy of the author (“Moskov-Selim”).  Alexandros Papadiamantis also exhibits in his stories common themes and mutual acquaintance.  Ömer Seyfettin has written on the same region and has also dwelled on Greek culture from the Turkish point of view.  Necati Cumalı has written on the intertwined separate communities, with detail and understanding born from total familiarity.  Furthermore, striking is the parallelism between the themes and points of view of the authors, including their perspective on Western Europe.  More than a thousand kilometers away, in the Caucasus at Gümrü, Mkrtitch Armen has reflected the close acquaintance between the Armenian and Turkish communities.  We immediately recognize, from our own depths, the emotions and fatalism that pervades “The Fountain of Heghnar”.  The compilation of works in “Christians and Jews in the Ottoman Empire”, edited by Benjamin Braude and Bernard Lewis, will provide theoretical support for the subject.  Meropi Anastassiadou (“An Ottoman City during the Reform Era: Salonica”) and Maria Todorava (“Imagining the Balkans”) present the rich cross-cultural eruditions and detailed analyses of Greek and Bulgarian social scientists.  In “Salonica City of Ghosts”, Mark Mazower gives the deep and definitive history of intimate separacies and eventual separation.

Öyküler Annemin Günahı-Hayatının Biricik Yolculuğu-Moskof Selim, Georgios Vizyenos, Ari Çokona, Istos Yayın
Moskof Selim, G. Vizyenos, Belge Yayınları      My Mother’s Sin and Other Stories, G. Vizyenos, Brown Univ. Press
Tales from a Greek Island, Alexandros Papadiamantis, Johns Hopkins Univ. Press
Hegnar Çeşmesi, Mıgırdiç Armen, Belge Yayın              Ömer Seyfettin Bütün Eserleri 1-15, Bilgi Yayınevi  
Makedonya 1900, Necati Cumalı, Cem Yayınevi            Viran Dağlar, Necati Cumalı, Cumhuriyet Kitapları
Selanik Hayaletler Şehri, Mark Mazower, Alfa Yayıncılık Balkanları Tahayyül Etmek, Maria Todorova, İletişim Yayın
Tanzimat Çağında bir Osmanlı Şehri: Selanik, Meropi Anastassiadou, T.V. Yurt Yayınları
Christians and Jews in the Ottoman Empire, edited by B. Braude and B. Lewis, Holmes & Meier Publishers

Ders, herkese açıktır.  Derse katılım için okuma ödevlerini, sınıf yazılarını, sınavları, dönem ödevini yapmak gerekmektedir. Ders ve okumalar Türkçe olacaktır. Derse katılım için http://acik-ders.khas.edu.tr/basvur adresine başvurulmalıdır. Derse kabul edilip kayıt olanlar için, kabuldan hemen sonra yatırılması gereken geri verilmez 200 TL kayıt ücreti vardır. Dersin kontenjanının çok çabuk dolması beklenmektedir.

Her hafta kitaplardan okuma ödevi olacaktır. Her hafta 200 sayfa civarında okumaya hazır değilseniz, kesinlikle başvurmayın ve okumaya hazır bir başkasının yerini almayın. Sınıf yazısı: Her hafta notlandırılan bir sınıf yazısı olacaktır. Dönem ödevi: Romanların siyasi, sosyal ve kültürel çerçevesi üzerine. Dönem ortası ve sonu sınavları olacaktır. Nota katkılar: Sınıf yazıları 40%, dönem ödevi 15%, arasınav 20%, dönem sonu sınavı 25%. Başarılı katılımcılara Üstün Başarı Sertifikası veya Başarı Sertifikası verilecektir